Mariusz Zakrzewski
Pasja nurkowania
Formularz kontaktowy
Newsletter

Relacja - "Eksperyment Kortowski"

10 listopada w sobotę w Akademickim Klubie Płetwonurków SKORPENA odbyła się moja prelekcja na temat "Eksperymentu Kortowskiego", a następnie wszyscy słuchacze zanurkowali w jeziorze Kortowskim w celu obejrzenia tej konstrukcji.

Jezioro Kortowskie leży na terenie miasteczka akademickiego, w którym również mieści się siedziba Skorpeny, jest to więc jezioro bardzo bliskie nam i nie sposób nie wiedzieć nic o nim.

Eksperyment Kortowski to unikalna w skali Polski ale i świata metoda rekultywacji jeziora. W latach 50-siątych jezioro Kortowskie umierało na skutek silnego zanieczyszczenia. Misję ratowania jeziora podjął w 1956 roku prof. Przemysław Olszewski ( kierownik Katedry Limnologii Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie) przegrodził on jazem naturalny odpływ z jeziora, spiętrzył wodę o ok.0,5m i rozpoczął odprowadzanie zanieczyszczonych wód hypolimnionu poprzez ułożony na osadach dennych drewniany rurociąg, działającego na zasadzie lewara. Woda z hypolimnionu odprowadzana była do rzeki Kortówki, a dalej do rzeki Łyny. Drewniany rurociąg został ułożony zimą, był to czworościenny rurociąg o wymiarach 40 na 50 cm w przekroju i 180 metrów długości, a do jego zatopienia zostały użyte najprawdopodobniej kamienie nagrobne pochodzące ze zlikwidowanego cmentarza żydowskiego przy ulicy Zyndrama z Maszkowic w Olsztynie.

Jeden z końców "rury" zanurzony był w jeziorze na głębokość 13 m, drugi znajdował się w rzece Kortówce. Pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego woda z hypolimnionu poprzez rurociąg wypływała do Kortówki z maksymalną wydajnością 180 litrów na sekundę. Lokalizacja drewnianego rurociągu o przekroju kwadratu była początkowo nietrafna, gdyż nie sięgał on do głęboczka jeziora i nie odprowadzał najbardziej zanieczyszczonych wód, ponadto przepływ wody był zbyt niski co w rezultacie nie przyniosło zamierzonego efektu. W 1978 roku już po śmierci autora urządzenia zostały zasadniczo zmodyfikowane. Drewniany rurociąg zastąpiono sięgającym najgłębszej części jeziora rurociągiem z żywic poliestrowych i włókna szklanego, rurociąg wykonano w Politechnice Gdańskiej o długości 250m, średnicy 600mm i wydajności maksymalnej 250m3/s.

Eksperyment kortowski funkcjonuje do tej pory i doskonale spełnia swoją rolę.

Nasze nurkowanie odbyło się na starym rurociągu, szczególnie atrakcyjnym pod względem historycznym, udało nam się zlokalizować dwie tablice nagrobkowe, ale przejrzystość wody utrudniła identyfikacje, na czym nam szczególnie zależało. Drewniana rura mimo swojego wieku zachowała się w doskonałym stanie.

Akcję powtórzymy jeszcze, jak tylko przejrzystość wody na jeziorze umożliwi nam dokładniejsze zbadanie drewnianego eksperymentu.
Po nurkowaniu w Skorpenie odbyła się impreza, kończąca tak ciekawy dzień.
Zapraszam do obejrzenia foto relacji.
 
Kurs Nurkowania.pl

Kurs Nurkowania.pl

Kurs Nurkowania.pl

Kurs Nurkowania.pl

Kurs Nurkowania.pl

Kurs Nurkowania.pl

Kurs Nurkowania.pl

Kurs Nurkowania.pl

eNPanel CMS :